EES sistemi: Şengen vizası ilə Avropaya girişdə nə dəyişib

Şengen vizası ilə Avropaya son dəfə 2026-cı ilin aprelindən əvvəl getmisinizsə, sərhəddə bir şey dəyişib. Pasporta artıq möhür vurulmur.

Onun yerinə EES adlı sistem işləyir. Bu səhifə onun nə olduğunu, Azərbaycan vətəndaşı üçün nəyi dəyişdiyini və nəyi dəyişmədiyini izah edir. Rəqəmlər Avropa Komissiyasının və Çexiya səfirliyinin Bakıdakı bildirişindən götürülüb.

EES nədir

EES Avropa İttifaqının giriş-çıxış sistemidir. Adı ingiliscə Entry/Exit System sözlərindən gəlir.

Avropa Komissiyasının yazdığına görə, sistem qısamüddətli səfərlə gələn Aİ vətəndaşı olmayan hər kəsi qeydə alır. Bu, 29 Avropa ölkəsinin xarici sərhədində hər keçiddə edilir.

Qeydə alınanlar bunlardır:

• ad və pasport məlumatı
• barmaq izləri və üz şəkli
• hər giriş və çıxışın tarixi və yeri
• girişə imtina edilibsə, bu fakt

Möhür niyə yoxdur

Komissiya açıq yazır: 10 aprel 2026-dan EES pasporta möhür vurulmasını əvəz edir.

Əvvəllər Şengendə neçə gün qaldığınızı pasportdakı möhürlərə baxıb sayırdılar. İndi bu hesabı sistem özü aparır.

Sistem mərhələlərlə tətbiq olunub. Çexiya səfirliyinin bildirişinə görə, başlanğıc 12 oktyabr 2025, keçid dövrünün sonu isə 9 aprel 2026 idi.

Azərbaycan vətəndaşlarına aiddirmi

Bəli.

Çexiya səfirliyi Bakıdakı bildirişində yazır ki, sistem Aİ-dən kənar bütün səyahətçilərə aiddir, vizası tələb olunanlara da, olunmayanlara da. Azərbaycan vətəndaşları Şengenə vizayla gedir, yəni bu qayda onlara da tətbiq edilir.

Bu, vizanın özünü dəyişmir. Şengen vizası əvvəlki qaydada alınır, rüsum və sənədlər də eynidir. EES sərhəd keçidində işləyən sistemdir, ayrıca müraciət deyil.

Günləri saymaq indi daha vacibdir

Komissiya yazır ki, EES icazə verilən müddəti keçən səyahətçiləri avtomatik aşkarlayır.

Praktik mənası sadədir. Vizada neçə gün və hansı tarixlər yazılıbsa, ona dəqiq əməl edin. Qısamüddətli səfər qaydası 180 gün ərzində 90 gündür, və indi bu hesab sərhəddə avtomatik aparılır.

Hər giriş və çıxış sistemdə qalır. Çexiya səfirliyinin bildirişinə görə, məlumat üç il saxlanılır.

Sərhəddə nəyə hazır olmaq lazımdır

Barmaq izi və üz şəkli sərhəd keçidində alınır. Komissiya yazır ki, sistem avtomatlaşdırılmış sərhəd nəzarətindən və özünəxidmət qurğularından daha geniş istifadəyə imkan verir.

Yəni bəzi sərhəd keçidlərində bu addım qurğu vasitəsilə ola bilər. Hansı qaydanın işlədiyini sərhəddə görəcəksiniz.

Pasportu və vizanı əlinizdə saxlayın. Sistem onları hər keçiddə oxuyur.

ETIAS barədə

EES ilə yanaşı ETIAS adı da çox çəkilir, və onlar tez-tez qarışdırılır.

Avropa Komissiyası ETIAS-ı vizası tələb olunmayan səyahətçilər üçün səyahət icazəsi kimi təsvir edir. Azərbaycan vətəndaşları Şengenə vizayla gedir, ona görə onlar üçün əsas sənəd vizadır.

Bundan başqa, Komissiya yazır ki, ETIAS hazırda işləmir və heç bir müraciət toplanmır. Başlama tarixini Aİ bir neçə ay əvvəldən elan edəcək.

Buna görə kimsə sizdən indi “ETIAS müraciəti” üçün pul istəyirsə, bu, rəsmi sistem deyil.

Bizim rolumuz

EES sərhəddə işləyən sistemdir, burada bizim edə biləcəyimiz iş yoxdur.

Edə bildiyimiz iş səfərdən əvvəldir: turizm səfəri üçün Şengen vizası sənədlərinin hazırlanmasına və yoxlanmasına kömək edirik. Uçuş biletini də tarixlərinizə uyğun tapırıq.

Səfər tarixlərinizi, hansı ölkəyə getdiyinizi və neçə nəfər olduğunuzu yazın.