Xarici pasport necə alınır: sənədlər, rüsum və uşaq pasportu

Xaricə səfər pasportla başlayır. Azərbaycanda onun rəsmi adı “ümumvətəndaş pasportu”dur, gündəlik dildə isə “xarici pasport” deyirik.

Bu yazıda sənədləri, dövlət rüsumunu, müddəti və uşaq pasportunu bir yerə yığdıq. Hər rəqəm rəsmi mənbədən götürülüb və 30 sentyabr 2026 tarixində yoxlanıb. Mənbələr səhifənin sonundadır.

Pasportu kim verir və harada müraciət etmək olar

Qaydanı Prezidentin 908 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş Əsasnamə müəyyən edir. Orada yazılıb ki, ümumvətəndaş pasportunu Daxili İşlər Nazirliyinin yerli orqanları verir.

Müraciəti ASAN xidmətdə də etmək olar. ASAN xidmətin xidmət səhifəsində deyilir ki, bu xidmət bütün ASAN mərkəzlərində göstərilir. Səyyar xidmət kimi sifariş etmək imkanı da var.

Foto və barmaq izi yerində götürülür. Foto mərkəzdə xüsusi avadanlıqla çəkilir.

Böyük vətəndaş üçün sənədlər

ASAN xidmətin siyahısı qısadır:

• şəxsiyyət vəsiqəsi;
• dövlət rüsumunun ödənildiyini göstərən sənəd;
• hərbi mükəlləfiyyət yaşında olanlar üçün hərbi bilet və ya çağırış məntəqəsinə təhkim vəsiqəsinin əsli.

Hərbi sənəd barədə rəsmi səhifələr eyni yaşı yazmır. ASAN xidmət 18–30 yaş həddini göstərir. Daxili İşlər Nazirliyinin səhifəsi isə 18–35 yaşlı kişiləri yazır. Bu yaş aralığındasınızsa, sənədi özünüzlə götürün.

Ərizə-anket də doldurulur. Əsasnaməyə görə bəzi sənədləri qurum özü elektron sistemdən ala bilir. Belə halda onları sizdən tələb etmirlər.

Dövlət rüsumu və hazır olma müddəti

Rüsumun məbləği Dövlət rüsumu haqqında Qanunun 14.1-ci maddəsində yazılıb. Nə qədər tez istəsəniz, bir o qədər çox ödəyirsiniz. Eyni məbləğ pasport dəyişdiriləndə də tətbiq olunur.

Yaş	10 iş günü	5 iş günü	1 iş günü
1 yaşadək	15 manat	25 manat	55 manat
1–3 yaş	25 manat	55 manat	115 manat
3–18 yaş	35 manat	75 manat	155 manat
18 yaşdan yuxarı	60 manat	120 manat	210 manat

ASAN xidmətin səhifəsi və Daxili İşlər Nazirliyinin “Şəxsiyyəti təsdiq edən sənədlər” səhifəsi eyni məbləğləri göstərir.

Bir qeyd də edək. Nazirliyin pasport dəyişdirilməsinə aid ayrıca səhifəsində 40, 80 və 160 manatlıq köhnə rəqəmlər qalıb. Qüvvədə olan qanun mətni isə yuxarıdakı məbləğləri göstərir, biz onları yazırıq.

İki iş günü: yalnız xüsusi hallarda

Pasportlar haqqında Qanunun 4-cü maddəsi iki iş günlük müddəti də nəzərdə tutur. Bu, yalnız iki halda olur. Birincisi, sizin və ya sizinlə gedən şəxsin təcili müalicəsi. İkincisi, xaricdə yaşayan yaxın qohumun ağır xəstəliyi və ya ölümü.

Bu halda rüsum 10 iş günlük məbləğlə eynidir. Amma faktı sənədlə təsdiq etmək lazımdır. Bu, səhiyyə orqanının məktubu, xarici klinikanın məktubu və ya arayışı ola bilər.

Pasport itsə və ya korlansa

Yeni pasport üçün rüsum bu halda daha yüksəkdir. Qanunun 14.1-1-ci maddəsinə görə 18 yaşdan yuxarı vətəndaş 10 iş gününə 75, 5 iş gününə 135, 1 iş gününə 220 manat ödəyir.

Uşaqlar üçün 10 iş gününə məbləğ belədir: 1 yaşadək 25, 1–3 yaş 40, 3–18 yaş 55 manat. Tez hazırlanma üçün məbləğ yenə yaşa görə artır.

Pasport xaricdə itsə, vətənə qayıtmaq üçün qayıdış şəhadətnaməsi verilir. Bunu Qanunun 2-ci maddəsi deyir. Dövlət rüsumu qanununa görə 18 yaşa qədər vətəndaşdan bunun üçün rüsum alınmır. Xarici polisin arayışını təqdim edən vətəndaşdan da alınmır.

Müraciət addım-addım

Rəsmi mənbələrə görə proses dörd addımdan ibarətdir.

1. Müddəti seçin: 10, 5 və ya 1 iş günü. Rüsum bu seçimdən asılıdır.
2. Dövlət rüsumunu ödəyin. Ödəniş sənədi müraciətə əlavə olunur.
3. Sənədlərlə ASAN mərkəzinə və ya pasport verən orqana gəlin. Anket orada yoxlanır.
4. Foto yerində çəkilir. 15 yaşdan böyük vətəndaşın barmaq izi də götürülür.

Pasport seçdiyiniz müddətdə hazır olur. Qanun müddəti iş günü ilə hesablayır, təqvim günü ilə yox. Səfər tarixini planlayanda bunu nəzərə alın.

Pasport neçə il etibarlıdır

Müddət yaşa görə dəyişir. Bunu həm Qanunun 4-cü maddəsi, həm də ASAN xidmət yazır:

• 1 yaşadək uşaq üçün 1 il;
• 1 yaşdan 3 yaşadək 3 il;
• 3 yaşdan 18 yaşadək 5 il;
• 18 yaşdan yuxarı 10 il.

Körpə üçün alınan pasport bir ildən sonra bitir. Ailə səfərini planlayanda ən çox burada səhv olur. Hər uşağın pasport tarixini ayrıca yoxlayın.

Uşaq üçün xarici pasport

Uşaq pasportunun öz qaydaları var. Onları Əsasnamənin 3-cü bölməsi müəyyən edir.

15 yaşa qədər. Şəxsiyyət vəsiqəsi yoxdursa, doğum şəhadətnaməsi və ya fərdi identifikasiya kartı təqdim olunur. Ərizə-anketi yalnız valideynlər imzalayır. Valideyn himayəsi olmayan uşaq üçün bunu qanuni nümayəndə edir və hüququnu sənədlə göstərir.

15–18 yaş. Ərizəni yeniyetmə özü və ya qanuni nümayəndəsi verə bilər. Hər iki halda anketdə yeniyetmənin öz imzası olmalıdır.

Razılıq. Əsasnaməyə görə 18 yaşa qədər vətəndaşa pasport verilərkən valideynlərin və ya qanuni nümayəndələrin razılığı tələb olunur. Ədliyyə Nazirliyinin suallar səhifəsi yazır ki, bu razılıq ərizəsi “Mobil Notariat” tətbiqi ilə də rəsmiləşdirilə bilər.

Barmaq izi. 15 yaşa qədər barmaq izi götürülmür. Foto isə hər yaşda çəkilir.

Pasport almaq hələ uşağın sərhəddən keçməsi demək deyil. Uşaq bir valideynlə və ya valideynsiz gedirsə, ayrıca notarial razılıq lazımdır. Bu qaydanı uşağın xaricə çıxışı barədə yazımızda ətraflı izah etmişik.

Pasportu nə vaxt dəyişmək lazımdır

Qanunun 10-cu maddəsi dörd halı sayır. Pasportun müddəti bitibsə, onu dəyişmək lazımdır. Soyad, ad və ya ata adı dəyişibsə, yenə dəyişirsiniz. Pasport və ya onun çipi yararsız olubsa, bu da səbəbdir. Nəhayət, pasportda və ya çipdə səhv tapılıbsa, pasport yenilənir.

Dəyişmə zamanı qan qrupu arayışı istənmir. Foto yenə yerində çəkilir.

Pasportdakı məlumatda səhv varsa, xəbər yaxşıdır. Belə pasport bir gün ərzində, rüsum alınmadan dəyişdirilir.

Köhnə pasport adətən təhvil verilir. Əsasnamə bir istisna yazır: köhnə pasportdakı vizanın müddəti pasportun öz müddətindən uzundursa, onu təhvil vermirsiniz.

Səfəri planlayanda nəyə baxmaq

Pasportu biletdən əvvəl yoxlayın. Bəzi ölkələr pasportun səfərdən sonra da müəyyən müddət qüvvədə olmasını istəyir. Bu tələb ölkədən ölkəyə dəyişir, ona görə hər istiqamətdə ayrıca baxılır.

Viza lazımdırsa, pasport konsulluqda bir müddət qala bilər. Vizaya müraciət tarixi ilə pasportun hazır olma tarixini birlikdə planlayın. Tələsik vəziyyətdə 5 və ya 1 iş günlük variant var, amma rüsumu xeyli yüksəkdir.

Şengen ölkələri üçün sənəd siyahısını Şengen vizası səhifəmizdə yazmışıq. Başqa istiqamətlər üçün viza dəstəyi səhifəsinə baxın.

İstiqamət, tarix və pasportun bitmə tarixini WhatsApp-da yazın. Sənəd tələbini sizin halınıza görə yoxlayaq.